Türk ve Alman taraflar arasındaki ticari ilişkilerde sorunların çoğu, kötü niyetten değil sözleşmede baştan netleştirilmemiş noktalardan doğar. Farklı hukuk sistemleri, farklı ticari alışkanlıklar ve dil farkı, aynı cümlenin iki taraf için farklı anlamlar taşımasına yol açabiliyor. İmza öncesi kontrol edilmesi gereken maddeleri bir liste haline getirdik.
■ 1. Uygulanacak hukuk (applicable law) net mi?
Sözleşmede hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı açıkça yazılı olmalı. Belirtilmezse, uyuşmazlık çıktığında hangi hukukun geçerli olacağı ayrı bir hukuki tartışma konusu haline gelir.
■ 2. Yetkili mahkeme veya tahkim şartı belirlenmiş mi?
Dava Almanya'da mı Türkiye'de mi görülecek, yoksa tahkim mi öngörülüyor? Bu madde eksikse, uyuşmazlık anında "nerede dava açılır" sorusu başlı başına zaman ve maliyet kaybına yol açar.
■ 3. Dillerin hangisi esas alınıyor?
Sözleşme iki dilde hazırlanmışsa, uyuşmazlık halinde hangi dil versiyonunun esas alınacağı belirtilmeli. Aksi halde çeviri farkları taraflar arasında yeni bir tartışma konusu olabilir.
■ 4. Ödeme koşulları ve gecikme faizi net mi?
Ödeme vadesi, para birimi, banka masraflarının kim tarafından karşılanacağı ve gecikme faizi oranı açıkça yazılmalı. "Makul süre içinde ödeme" gibi belirsiz ifadelerden kaçınılmalı.
■ 5. Mücbir sebep (force majeure) maddesi güncel mi?
Mücbir sebep tanımının hangi durumları kapsadığı ve bu durumda tarafların yükümlülüklerinin nasıl etkileneceği net olmalı. Genel geçer, kopyala-yapıştır maddeler genellikle yetersiz kalıyor.
■ 6. Fikri mülkiyet ve gizlilik hükümleri yeterli mi?
Özellikle teknoloji, üretim veya danışmanlık ilişkilerinde, hangi tarafın hangi bilgiyi ne kadar süreyle gizli tutacağı ve fikri mülkiyetin kime ait olacağı ayrıntılı düzenlenmeli.
■ 7. Fesih şartları ve bildirim süreleri açık mı?
Sözleşmenin hangi hallerde, ne kadar önceden bildirimle feshedilebileceği belirtilmeli. Süresiz sözleşmelerde bu madde özellikle önemli.
■ 8. Cezai şart (Vertragsstrafe) orantılı mı?
Alman hukukunda cezai şartlar Türk hukukuna göre farklı şekillerde denetlenebiliyor. Orantısız veya belirsiz cezai şart maddeleri, uygulanabilirlik sorunlarına yol açabilir.
■ 9. Genel işlem şartları (AGB) devreye giriyor mu?
Almanya'da genel işlem koşulları (Allgemeine Geschäftsbedingungen) özel bir denetime tabidir. Karşı tarafın standart şartlarının sözleşmeye sessizce dahil olup olmadığı kontrol edilmeli.
■ 10. İmza yetkisi ve temsil doğrulanmış mı?
Karşı tarafı imzalayan kişinin şirketi temsile yetkili olduğu (ticaret sicili kaydı, imza sirküleri vb.) teyit edilmeli. Özellikle yüksek tutarlı sözleşmelerde bu adım atlanmamalı.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her sözleşme kendi ticari ve hukuki bağlamında değerlendirilmelidir.
Turkut Legal, Türk ve Alman taraflar arasındaki ticari sözleşmelerin hazırlanması, gözden geçirilmesi ve uyuşmazlık halinde çözüm stratejisi konusunda danışmanlık sunar. Sözleşmenizi imzadan önce değerlendirmek için bizimle iletişime geçin. Türkçe, İngilizce ve Almanca danışmanlık verilmektedir.